دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی:
پیوند با امت اسلامی ویژگی برجسته امام شهید بود
حجتالاسلام و المسلمین شهریاری با بیان اینکه «وحدت اسلامی در اندیشه امام شهید» موضوع محوری چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی است، گفت: یکی از ویژگیهای برجسته ایشان پیوند با امت بود؛ ایشان رهبری نبود که از امت جدا و نسبت به امت بیتفاوت باشد یا توجهی به مردم نداشته باشد. توجه ایشان به ملت ایران و امت اسلامی و پیوند عمیق ایشان با این دو موجودیت اجتماعی، موجب شده بود رهبری متمایز از دیگران باشند.
به گزارش خبرنگار ایکنا، حجتالاسلام والمسلمین حمید شهریاری، دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، در نشست خبری چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی که صبح امروز، دوشنبه دوم شهریورماه، در سالن سوره حوزه هنری برگزار شد، اظهار کرد: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی را با عنوان «وحدت اسلامی در اندیشه امام شهید، حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای(قدسالله نفسه الزکیه)» برگزار میکند.
وی افزود: بهحق باید اذعان کنیم که امسال نخستین سالی است که این کنفرانس را بدون حضور آن شخصیت بزرگوار، امام شهید، برگزار میکنیم. این مسئله موجب تأسف عمیق همه کسانی است که در حوزه تقریب و وحدت اسلامی فعالیت کردهاند و این افسوس، زخمی است که تا پایان عمر بر دل و جان ما باقی خواهد ماند.
شهریاری ادامه داد: امام شهید ما خصوصیتی داشتند که اگر بخواهم مجموعه این ویژگیها را در یک کلمه خلاصه کنم، باید بگویم ایشان جذابترین شخصیت ایران اسلامی طی دستکم هزار سال اخیر بودند. این جذابیت ناشی از ویژگیهایی بود که در شخصیت ایشان جمع شده بود.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی تصریح کرد: پس از شهادت حضرت سیدالشهدا، امام حسین(ع)، نمیتوانیم در میان شخصیتهای غیرمعصوم، شخصیتی را با این میزان از جذابیت و واجد مجموعه خصوصیاتی که درباره امام شهید عرض خواهم کرد، سراغ داشته باشیم. شخصیت ایشان مرکب از بسیاری از اوصاف برجسته بود که یکی از مهمترین آنها زهد بود.
وی با اشاره به روحیه زاهدانه رهبر شهید گفت: ایشان نسبت به دنیا گریز داشتند و حتماً فیلمی را که هنگام انتصاب ایشان به رهبری منتشر شده است، ملاحظه کردهاید. در آن تصاویر بهخوبی میتوان آثار ناراحتی و اندوه ایشان از مسئولیت بزرگی که بر دوششان گذاشته شده بود را در چهره و رفتارشان مشاهده کرد.
شهریاری ادامه داد: ایشان در طول آن جلسه چندین بار نسبت به انتخاب خود برای تصدی این منصب اعتراض کردند و در نهایت نیز با چهرهای سرشار از غصه و درد ناشی از پذیرش این مسئولیت سنگین، در جلسه حضور یافتند. این رفتار ناشی از زهد ایشان نسبت به دنیا، مناصب، مال، جاه، مقام، شهرت و همه اموری بود که ایشان در طول سالهای حیات خود، حتی پیش از تصدی رهبری، نسبت به آنها بیرغبت بودند.
وی یکی دیگر از ویژگیهای برجسته امام شهید را علم دینی دانست و اظهار کرد: ایشان در اوج دانش دینی قرار داشتند. دانشهای دینی معمولاً به دو دسته تقسیم میشوند؛ بخشی از دانشهای دینی مبتنی بر مغز و متن و بخش دیگر مبتنی بر میدان و صحنه است.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی افزود: ایشان از جمله نوادر شخصیتهایی بودند که علم دینی خود را صرفاً بر متن و دانش متنی مبتنی نکرده بودند، بلکه دانش ایشان با صحنه عمل دینی، وقایع دینی و آنچه در میدان دین و در طول تاریخ اسلام تحقق یافته بود، پیوند داشت. از این رو، دانش دینی ایشان ترکیبی از متن و وقایع تاریخی بود.
شهریاری در ادامه سخنان خود با اشاره به یکی دیگر از ویژگیهای شخصیتی امام شهید گفت: ویژگی دیگر ایشان، دانش معاصر بود. ایشان جهان معاصر و شخصیتهای معاصر را بهخوبی میشناختند و روندهای آینده جهان را نیز بهخوبی پیشبینی میکردند. کسانی که در تاریخ معاصر مطالعه عمیق داشته باشند، معمولاً از چنین ویژگی برخوردارند.
وی افزود: ما در طول تاریخ، بهویژه پیش از انقلاب اسلامی، شکستهایی داشتهایم و حتی نهضتهایی از سوی روحانیون شکل گرفت که در نهایت به موفقیت نرسیدند. به نظر من، یکی از توفیقات حضرت امام(ره) و امام شهید این بود که دانش معاصر را بهخوبی میشناختند و از تحولات جهان معاصر آگاهی داشتند. همین شناخت از جهان معاصر موجب شده بود بتوانند بسیاری از وقایع را پیشبینی کنند. اساساً کسانی میتوانند وقایع را پیشبینی کنند که مطالعه عمیق و شناخت درستی از گذشته و حال داشته باشند.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: ایشان بارها درباره رابطه با آمریکا صحبت کرده و مخالفت خود را با برقراری روابط حسنه با آمریکا اعلام کرده بودند، اما بسیاری این باور را نداشتند. این دیدگاه ایشان ناشی از مطالعه تاریخی و شناختی بود که از رفتار آمریکا داشتند. با این حال، ایشان در مقاطعی اجازه دادند گفتوگو شکل بگیرد و حتی تجویز فرمودند که این مسیر تجربه شود، اما در نهایت تأکید کردند که ما با آمریکا نمیتوانیم رابطه دوستانه داشته باشیم.
وی اظهار کرد: دلیل این نگاه، تجربه بود. ایشان ضمن اینکه خودشان میتوانستند وقایع را پیش از وقوع و تجربه پیشبینی کنند، به دولتهای مستقر و مدیران زمان خود اجازه دادند این موضوع را تجربه کنند. سپس با همان هوشمندی و تیزبینی به نتیجه این تجربه اشاره کردند و فرمودند که ما از ابتدا گفته بودیم چنین رابطهای ممکن نیست، اما اجازه دادیم کسانی که به این تفکر اعتقاد داشتند، آن را تجربه کنند و پس از تجربه نیز شاهد مثال آوردند که خودمان به این نتیجه رسیدیم.
شهریاری تصریح کرد: این ویژگی علم و دانش معاصر که امکان پیشبینی آینده و آیندهنگری را فراهم میکند و در عین حال، اجازه میدهد دیگران و همراهان و همکاران دولت، برخلاف پیشبینی و نظر شخصی ایشان، موضوعی را تجربه کنند، از ویژگیهای کمنظیری بود که در کمتر شخصیتی میتوان سراغ داشت. اینکه فردی به یک موضوع اعتقاد داشته باشد، اما با وجود اعتماد به تشخیص خود، به دیگران اجازه دهد مسیر دیگری را تجربه کنند، یکی از ویژگیهای جمعی و دوگانه شخصیت ایشان بود.
وی در ادامه با اشاره به روحیه حضور در میدان امام شهید گفت: ایشان صرفاً سرباز پشت تریبون یا بالای منبر نبودند که سخنی بگویند، بلکه خودشان به دنبال سخن و اعتقادشان در میدان حرکت میکردند. این روحیه را از دوران جوانی داشتند و همواره در میدان حضور پیدا میکردند و با مردم ارتباط و عنایت داشتند.
شهریاری افزود: ایشان در دوره مدیریت و ریاستجمهوری خود نیز بر حضور میدانی تأکید داشتند و سفرهای استانی انجام میدادند. پس از آن نیز به رؤسای جمهور توصیه میکردند که سفرهای استانی داشته باشند. تأکید ایشان این بود که با گزارش نمیتوان امور را جمعبندی کرد؛ چند برگ گزارش کافی نیست و مدیر باید خود به میدان برود و مسائل را از نزدیک ببیند.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی بیان کرد: حضور در میدان و توصیه به حضور در میدان، ناشی از تجربه شخصی ایشان بود و به نظر من، از ویژگیهای منحصربهفرد امام شهید محسوب میشد؛ ویژگیای که کمتر در میان رهبران میتوان نمونهای مشابه برای آن یافت.
شهریاری در ادامه سخنان خود با اشاره به یکی دیگر از ویژگیهای برجسته امام شهید اظهار کرد: ویژگی دیگر ایشان، پیوندخوردگی با امت بود. ایشان رهبری نبود که از امت جدا و نسبت به امت بیتفاوت باشد یا توجهی به مردم نداشته باشد. توجه ایشان به ملت ایران و امت اسلامی و پیوند عمیق ایشان با این دو موجودیت اجتماعی، موجب شده بود رهبری متمایز از دیگران باشند.
وی افزود: ایشان صرفاً برای کسانی که طرفدار انقلاب اسلامی بودند، نقش پدری ایفا نمیکردند، بلکه برای همه مردم ایران پدر بودند. حتی نسبت به کسانی که با انقلاب اسلامی یا جمهوری اسلامی مخالف بودند نیز رویکرد پدرانه داشتند. مواردی وجود دارد که ایشان با برخی مخالفان جمهوری اسلامی جلسه داشتند، آنها را دعوت میکردند و با آنان به گفتوگو میپرداختند که برخی از این افراد را نمیخواهم در اینجا نام ببرم.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: این ویژگی نشان میدهد که ایشان برای طرفداران انقلاب اسلامی محبت داشتند و با دوستان و حتی مخالفان خود نیز با محبت رفتار میکردند. افرادی را سراغ داریم که علیه ایشان صحبت کرده یا علیه ایشان گفتمانسازی کرده بودند، اما ایشان همچنان محبت خود را نسبت به آنها حفظ میکردند.
وی این رفتار را یادآور سیره پیامبر اکرم(ص) دانست و گفت: این رفتار، انسان را به یاد پیامبر اعظم(ص) میاندازد؛ همانگونه که قرآن کریم درباره پیامبر(ص) میفرماید: «لَعَلَّکَ بَاخِعٌ نَفْسَکَ أَلَّا یَکُونُوا مُؤْمِنِینَ»؛ یعنی گویی میخواهی جان خود را از شدت اندوه از دست بدهی که چرا آنان ایمان نمیآورند. چنین ویژگیهایی بود که شخصیت امام شهید را به شخصیتی جذاب تبدیل کرده بود.
شهریاری در ادامه با اشاره به شهادت امام شهید اظهار کرد: در نهایت، شهادت ایشان نیز بر جذابیت شخصیتشان افزود. اگر شخصیتی با این میزان از جذابیت، حدود ۴۰ سال در صحنه مدیریت اجتماعی ایران اسلامی حضور داشته باشد، انواع مشکلات را تحمل کند و با تمام ویژگیهایی که عرض کردم زندگی کند، در نهایت شهادت نیز به این مجموعه ویژگیها افزوده میشود.
وی افزود: نحوه شهادت و مختصات شهادت نیز از عواملی است که شخصیت یک شهید را جذابتر میکند. امروز به این فکر میکردم که این موضوع ما را به یاد سخنان حضرت زینب(س) میاندازد. بخشی از جذابیت شخصیت امام شهید به نحوه شهادت ایشان بازمیگردد و همین مسئله موجب شد در میان بسیاری از کسانی که حتی پیش از این به ایشان توهین کرده بودند، بیداری جدیدی شکل بگیرد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی تصریح کرد: پس از شهادت ایشان، ناگهان ورق برگشت و گفتارها درباره ایشان تغییر کرد و گفتمان جدیدی درباره شخصیت ایشان شکل گرفت. در نهایت نیز شاهد تشییع میلیونی و باشکوه ایشان در تهران، قم، مشهد، نجف و کربلا بودیم.
وی ادامه داد: یکی از دوستان میگفت حتی اگر چنین مراسمی در لندن و نیویورک نیز برگزار میشد، شاید شاهد حضور میلیونی مردم بودیم؛ زیرا ایشان امیدی جهانی ایجاد کرده بودند. امام شهید، رهبری و مدیریت مسئلهای را بر عهده داشتند که نهتنها برای امت عربی و امت اسلامی، بلکه برای مستضعفان جهان امید ایجاد کرد.
شهریاری اظهار کرد: همین رهبری موجب شد مراسم تشییع باشکوه و میلیونی از ایشان برگزار شود و در نهایت نیز آرام گرفتن پیکر ایشان در کنار مرقد شریف امام رضا(ع) بر این جذابیت افزود. امام رضا(ع) هر ساله میلیونها زائر دارد و اکنون شخصیت امام شهید در کنار مرقد مطهر ایشان آرام گرفته است و همین مسئله نیز بر جذابیت این شخصیت میافزاید.
وی بیان کرد: به نظر من، ترکیب این جذابیتها موجب شده است که امروز خداوند متعال را شاکر باشیم که در آستانه آغاز چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی قرار داریم؛ کنفرانسی که انشاءالله پس از این نشست خبری، کار خود را آغاز خواهد کرد.
شهریاری گفت: این برنامهها طی یک هفته که توسط امام راحل و امام شهید ما بهعنوان «هفته وحدت» نامگذاری شده است، ادامه خواهد داشت. بلافاصله پس از نشست خبری امروز، از بعدازظهر، وبینارهای هفته وحدت آغاز میشود. پس از دوران کرونا، در کنار برگزاری کنفرانس حضوری، برگزاری کنفرانسهای غیرحضوری و وبیناری نیز در دستور کار قرار گرفت و امسال نیز این وبینارها برگزار خواهد شد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: این وبینارها در ۱۲ بخش و در نوبتهای صبح و بعدازظهر طی هفته وحدت برگزار میشوند و از رسانههایی همچون سایت مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و دیگر سکوهای داخلی و خارجی پخش خواهند شد. در این وبینارها نزدیک به ۱۴۰ نفر از حدود ۳۰ کشور جهان مشارکت خواهند داشت.
وی تصریح کرد: برای شرکت در کنفرانس اصلی نیز بیش از دو هزار دعوتنامه ارسال شده است. نزدیک به ۱۴۰ مهمان خارجی دعوت شدهاند و انشاءالله حدود ۸۰ نفر از مهمانان خارجی در کنفرانس حضور پیدا خواهند کرد. با وجود مشکلاتی که در خارج و داخل کشور وجود دارد، امیدواریم این مهمانان بتوانند در برنامه حضور داشته باشند.
شهریاری گفت: طبق آخرین گزارشها، تعداد محدودی از مهمانان استانی نیز در این برنامه حضور خواهند داشت. علاوه بر این، برای نخستین بار در کنار کنفرانس تهران، چهار کنفرانس توزیعیافته و غیرمتمرکز در چهار استان آذربایجان غربی، کردستان، گلستان و خراسان رضوی برگزار خواهد شد.
وی افزود: امسال کنفرانس وحدت فقط در تهران برگزار نمیشود، بلکه در این چهار استان نیز با ریاست استانداران و همکاری مجموعههای استانی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی برگزار خواهد شد. در این کنفرانسهای بینالمللی غیرمتمرکز، بخشی از مهمانان داخلی که قرار بود در تهران حضور داشته باشند، در استانهای میزبان حضور پیدا میکنند و شاهد حضور گسترده مهمانان در کنار برنامه تهران خواهیم بود.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: با این ابتکار، تعداد شرکتکنندگان در مجموعه کنفرانسها به بیش از هزار نفر خواهد رسید. تنها در مشهد مقدس، انشاءالله حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر از مهمانان استانهای مجاور حضور خواهند داشت.
وی این اقدام را یکی از ابتکارات امسال کنفرانس وحدت دانست و اظهار کرد: برای نخستین بار است که کنفرانس وحدت را از حالت مرکزیت تهران خارج کرده و بهصورت توزیعیافته و غیرمتمرکز در چند استان برگزار میکنیم و به نظر میرسد این موضوع یکی از ابتکارات امسال کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی باشد.
شهریاری همچنین از حضور فعال چهرههای رسانهای بینالمللی در این کنفرانس خبر داد و گفت: برای نخستین بار ۱۰ انسانرسانه بینالمللی که دارای دنبالکنندگان گسترده و میلیونی هستند، در کنفرانس حضور خواهند داشت. این افراد دعوت ما را پذیرفتهاند تا گفتمان تقریب و وحدت اسلامی بهصورت جهانی و در میان مخاطبان میلیونی آنان ترویج و منتشر شود.
وی درباره نحوه برگزاری چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی اظهار کرد: کنفرانس امسال به سه شکل حضوری، وبیناری و غیرمتمرکز برگزار خواهد شد. برنامه وبیناری از همین بعدازظهر آغاز میشود و بخش حضوری نیز از پنجشنبه، پنجم شهریورماه، آغاز خواهد شد.
شهریاری افزود: مراسم افتتاحیه با حضور مهمانان داخلی و خارجی و سخنرانی رئیسجمهور آغاز خواهد شد. پس از مراسم افتتاحیه نیز دو پنل در نوبتهای صبح و بعدازظهر برگزار میشود و مهمانان خارجی و برخی از مهمانان داخلی در این پنلها سخنرانی خواهند کرد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در پایان این بخش از سخنان خود گفت: در سالن اجلاس، علاوه بر برنامههای پیشبینیشده، پیام مراجع عظام از قم نیز انشاءالله پخش خواهد شد.
شهریاری در ادامه تشریح برنامههای چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی اظهار کرد: کتابی را که پژوهشگاه تقریب مذاهب اسلامی طی سال گذشته تدوین و منتشر کرده است، در این کنفرانس ارائه خواهیم کرد و انشاءالله از هشت کتاب نیز رونمایی خواهد شد.
وی افزود: صبح روز جمعه دو نشست با حضور مهمانان داخلی و خارجی برگزار میشود و یک نشست نیز با موضوع «بیداری اسلامی» خواهیم داشت؛ بنابراین از صبح جمعه سه نشست با حضور مهمانان داخلی و خارجی برگزار خواهد شد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: ظهر جمعه، مهمانان منتخب در نماز جمعه شرکت خواهند کرد و انشاءالله یکی از مهمانان خارجی نیز بهعنوان سخنران پیش از خطبههای نماز جمعه سخنرانی خواهد داشت که هماهنگیهای مربوط به آن از سوی همکاران ما انجام میشود.
وی گفت: عصر جمعه نیز میزبان وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و مهمانان خارجی خواهیم بود. وزیر امور خارجه میزبان ضیافت شام برای مهمانان خارجی خواهد بود و آنها از محضر ایشان استفاده خواهند کرد. در این برنامه، آخرین وضعیت منطقهای را نیز از زبان وزیر امور خارجه خواهیم شنید.
شهریاری یکی از ابتکارات چهلمین کنفرانس وحدت را اختصاص یک برنامه ویژه به نشستهای علمی عنوان کرد و گفت: برای نخستین بار است که نشستهای علمی کنفرانس بهصورت ویژه در نظر گرفته شده است. این نشستها انشاءالله در شهر مقدس قم برگزار خواهد شد و در آن، رئیس محترم حوزه علمیه قم، حضرت آیتالله اعرافی، و دیگر بزرگان حوزه علمیه قم حضور و سخنرانی خواهند داشت.
وی افزود: برای نخستین بار، گفتمان وحدت اسلامی و تقریب در این سطح و با این سبک در حوزه علمیه قم توسعه پیدا میکند. این نشست علمی همچنین از حمایت علمی و پژوهشی برخوردار است و دارای نشان ISC شده است.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی تصریح کرد: تاکنون بیش از ۳۴۰ مقاله به دبیرخانه کنفرانس ارائه شده است. این مقالات توسط دو ارزیاب بررسی خواهند شد؛ به این معنا که نزدیک به ۷۰۰ خوانش علمی برای ارزیابی مقالات انجام خواهد شد و هر مقاله دو بار از سوی دو ارزیاب مطالعه و بررسی میشود.
وی ادامه داد: در نهایت، ۱۰ مقاله بهعنوان مقالات برگزیده انتخاب خواهند شد. علاوه بر چاپ خلاصه مقالات، اصل مقالات نیز پس از برگزاری کنفرانس منتشر خواهد شد. ۱۰ مقاله برگزیده نیز در همان روز شنبه، هفتم شهریورماه، در نشست علمی قم معرفی خواهند شد و به صاحبان آنها جوایزی اهدا میشود.
شهریاری اظهار کرد: ارائه این ۱۰ مقاله برتر نیز در همان نشست علمی در قم و با حضور علمای برجسته حوزه علمیه قم انجام خواهد شد.
وی در ادامه با اشاره به برنامه پایانی حضور مهمانان خارجی در ایران گفت: عصر شنبه، هفتم شهریورماه، مهمانان خارجی عازم شهر مقدس مشهد خواهند شد تا ضمن زیارت مرقد مطهر امام رئوف، حضرت علی بن موسیالرضا(ع)، در کنار مرقد امام شهیدمان نیز تجدید پیمان کنند.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی افزود: این برنامه از این جهت طراحی شده است که ما در سالهای گذشته همواره در روز ۱۷ ربیعالاول با مهمانان خارجی خدمت امام شهید میرسیدیم و ایشان برای مهمانان سخنرانی میکردند. امسال برای ما موجب افسوس است که امکان حضور در محضر ایشان را نداریم؛ بنابراین تصمیم گرفتیم در کنار مرقد ایشان حضور پیدا کنیم و با امام شهید خود تجدید عهد و پیمان داشته باشیم.
وی بیان کرد: این برنامه با همین هدف طراحی شده است تا همانند سالهای گذشته، مهمانان خارجی در کنار مرقد امام شهید حضور یابند و عهد و پیمان خود را با راه و آرمان ایشان تجدید کنند.
شهریاری در ادامه با اشاره به برنامههای پایانی چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی اظهار کرد: با توجه به شرایط حاکم بر کشور، مهمانان روز شنبه، هفتم شهریورماه برای زیارت حضرت علی بن موسیالرضا(ع) و همچنین زیارت مزار امام شهید و تجدید عهد و پیمان با آرمانهای این شهید بزرگوار، عازم مشهد مقدس خواهند شد.
وی افزود: صبح روز یکشنبه، هشتم شهریورماه مراسم اختتامیه کنفرانس در مشهد برگزار خواهد شد و تولیت محترم آستان قدس رضوی در این مراسم سخنرانی خواهند داشت. در کنار مهمانان خارجی، حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر از بزرگان جهان اسلام، عمدتاً علمای اهل سنت و شیعه از مناطق و استانهای پیرامونی و قم، در این مراسم حضور خواهند داشت.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: در مراسم اختتامیه نیز سخنرانانی از کشورهای مختلف خواهیم داشت. تلاش میکنیم برای تمام مهمانان خارجی که در کنفرانس حضور دارند، فرصتی چند دقیقهای، حدود پنج تا هفت دقیقه، برای سخنرانی فراهم شود. این نزدیک به ۸۰ مهمان خارجی، متناسب با موضوعات و برنامهها، در میدانهای مختلف و نشستهای گوناگون حضور خواهند داشت.
وی گفت: در نهایت نیز جلسه شورای عالی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با حضور اعضای محترم شورا در محضر تولیت آستان قدس رضوی برگزار خواهد شد.
شهریاری با اشاره به محور اصلی چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی اظهار کرد: همانطور که عرض کردم، موضوع امسال «وحدت اسلامی در اندیشه امام شهید» است و ۹ محور اصلی و کلیدی برای این کنفرانس در نظر گرفته شده که حدود یک ماه است در سایت کنفرانس منتشر شده است.
وی افزود: جالب است بدانید که حدود ۳۶۰ مقاله طی همین یک ماه به دبیرخانه کنفرانس رسیده است و اگر فرصت بیشتری برای دریافت مقالات داشتیم، احتمالاً تعداد مقالات به بیش از ۴۰۰ مقاله میرسید. این استقبال نشاندهنده توجه جامعه علمی جهان اسلام به شخصیت امام شهید و اندیشههای ایشان درباره وحدت و امت اسلامی است.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: «مفهوم وحدت و امت اسلامی و تمدن نوین اسلامی» یکی از محورهای اصلی کنفرانس است و موضوعات اصلی نیز در قالب محورهای فرعی، به حدود ۵۰ موضوع تقسیم شدهاند.
وی با تشریح برخی از محورهای کنفرانس گفت: «نقش مشترکات اسلامی در شکلگیری قوت و هویت امت واحد اسلامی از دیدگاه امام شهید»، «هویت امت اسلامی و چالشهای اتحاد امت در دوران معاصر در اندیشه امام شهید» و «جایگاه علمای اسلام و نهادهای دینی در استمرار هویت و اتحاد امت اسلامی در اندیشه امام شهید» از جمله این محورهاست.
شهریاری افزود: همچنین «نقش اتحاد امت اسلامی در تقویت اقتصاد مقاومتی و همکاریهای اقتصادی در اندیشه امام شهید»، «آموزههای امام شهید در تضمین صلح و امنیت پایدار و اقتدار و عزت امت اسلامی در مواجهه با تحولات منطقهای و بینالمللی» و «سیاست و حکمرانی در امت اسلامی و آموزههای امام شهید و گفتمان وحدت اسلامی» از دیگر محورهای اصلی این کنفرانس است.
وی ادامه داد: از دیگر موضوعات مورد بررسی میتوان به «جنگ و صلح در سیره پیامبر اکرم(ص)»، «موازنه بین مقاومت و مصالحه از دیدگاه امام شهید» و همچنین «مسئله قدس شریف، فلسطین، لبنان و محور مقاومت در اندیشه امام شهید» اشاره کرد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی گفت: این ۹ محور، موضوعات اصلی کنفرانس هستند و مقالات دریافتشده و مقالاتی که در ادامه دریافت خواهد شد، در چارچوب این محورها و محورهای فرعی مورد بررسی قرار میگیرند. فرصت نیست همه محورهای فرعی را در اینجا قرائت کنم و دوستان میتوانند برای اطلاع از جزئیات، به سایت کنفرانس مراجعه کنند.
شهریاری سپس به سوالات خبرنگاران پاسخ داد.
شهریاری در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران درباره نهادینهسازی امت واحد اسلامی اظهار کرد: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نزدیک به ۴۰ سال استکبار جهانی برای ایجاد تفرقه در جهان اسلام و در وهله نخست برای جلوگیری از گسترش اندیشه انقلاب اسلامی در جهان عرب و جهان اسلام، هر اقدامی که میتوانسته انجام داده است. در این مسیر تلاشهای گستردهای صورت گرفته و هزینههای زیادی، از جمله از محل پترو دلارها و درآمدهای نفتی، برای ترویج افراطیگری و تعرض به مذاهب اسلامی صرف شده است تا تفرقه و نزاع در درون جهان اسلام شکل بگیرد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: هدف این بود که تصویری از جهان اسلام در افکار عمومی جهان ایجاد شود که مسلمانان امتی درگیر با یکدیگر هستند و خودشان با یکدیگر دعوا، جنگ و ترور دارند. این موضوع هزینههای سنگینی داشته و برای ترویج چنین تصویری در مقابل انقلاب اسلامی سرمایهگذاری شده است.
وی تصریح کرد: این مسئله یک ادعای صرف نیست، بلکه موضوعی دقیق و دارای مستندات در تاریخ ۴۰ ساله اخیر است. هزینههای بسیاری شد تا به دنیا گفته شود اسلامی که انقلاب اسلامی معرفی کرده، اسلام خشونت، درگیری و نزاع است. اوج این پروژه نیز در حادثه ۱۱ سپتامبر نمود پیدا کرد؛ زمانی که ۱۴ نفر با هواپیماها به برجهای دوقلو در آمریکا حمله کردند تا این تصویر را به جهان القا کنند که اسلام، دین خشونت است.
شهریاری افزود: پس از آن نیز جریانهایی مانند القاعده، طالبان و داعش مطرح شدند که به اعتقاد من در چارچوب یک پروژه واحد، برای گسترش اسلامهراسی و در ادامه ایرانهراسی و شیعههراسی مورد استفاده قرار گرفتند. این سه پروژه، طی چهار دهه گذشته از جمله پروژههای کلیدی علیه جهان اسلام و جمهوری اسلامی ایران بودهاند.
وی با اشاره به ناکامی این تلاشها اظهار کرد: اما چه شد؟ من این را از میدان و از صحنه به شما اطلاع میدهم؛ تمام این تلاشها نقش بر آب شد. امروز گفتمانی که برآمده و آشکار شده، پس از کنار رفتن این کفهای خیالی و نقابهای دروغین، همان اندیشه و مغز اصلی تفکر اسلامی است که باقی مانده و جهان نیز به آن توجه کرده است.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی گفت: آنچه امروز پایدار مانده، گفتمان وحدت امت اسلامی تحت رهبری امام شهید است؛ همان جذابیتی که در ابتدای سخنانم درباره شخصیت ایشان عرض کردم. پس از کنار رفتن آن نقابها، آنچه باقی مانده و مورد توجه قرار گرفته، همین گفتمان وحدت اسلامی است.
وی برای تبیین این موضوع به یک نمونه اشاره کرد و گفت: کشوری که نزدیک به ۳۰ سال علیه انقلاب اسلامی و حتی نزدیک به یک قرن پیش از آن در مسیر ترویج افراطیگری فعالیت کرده بود، امروز دو بار کنفرانسی شبیه کنفرانس وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی با عنوان «بناء الجسور بین المذاهب الإسلامیة» برگزار کرده است.
شهریاری افزود: عربستان سعودی که در گذشته از عوامل مهم ترویج تروریسم جهانی بوده است، امروز این پروژه را کنار گذاشته و به این جمعبندی رسیده که اگر بخواهد گفتمانی را در جهان ترویج کند، این گفتمان باید گفتمان وحدت باشد. این کشور تاکنون دو بار چنین کنفرانسی را با موضوع «پلسازی میان مذاهب اسلامی» برگزار کرده است.
وی ادامه داد: البته سال گذشته، در اسفندماه، به دلیل شرایط جنگی نتوانستند سومین دوره این کنفرانس را برگزار کنند، اما همین که دو بار چنین کنفرانسی برگزار شده است، نشان میدهد گفتمان وحدت در جهان اسلام به گفتمان برتر تبدیل شده و آنان از پروژه قبلی خود فاصله گرفتهاند.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی اظهار کرد: آنها تلاش کردند چهره کریه افراطگرایی، تندروی و خشونت را به گفتمان انقلاب اسلامی نسبت دهند، اما امروز شاهد آن هستیم که گفتمان تقریب مذاهب اسلامی و وحدت، که گفتمان امام شهید بود، در میدان به پیروزی رسیده است.
وی در پایان پاسخ به این پرسش گفت: این موضوع نوید بزرگی است؛ چراکه امروز کشورهای اسلامی با وجود گفتمانهای مختلفی که تولید میکنند، در نهایت گفتمان وحدت را بهعنوان گفتمان برتر دیده و انتخاب کردهاند و متوجه شدهاند که این گفتمان میتواند در جهان شنونده داشته باشد و پیروان میلیونی پیدا کند.
شهریاری در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا در چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی، موضوع خونخواهی و انتقام از شهادت امام شهید و نیز ساماندهی افکار عمومی جریحهدارشده جهان اسلام در برابر این جنایت مورد توجه قرار گرفته است، اظهار کرد: نکته درستی را مطرح کردید و معتقدم این موضوع حتماً باید مورد توجه قرار گیرد. هم میتوان درباره آن کار علمی انجام داد و هم افکار عمومی جهان اسلام را که امروز نسبت به شهادت رهبر شهید جریحهدار شده است، برای این موضوع و خونخواهی بسیج کرد.
وی افزود: تاریخ جهان نشاندهنده رویدادهایی است که هر یک نقطه عطفی در نگاشت تاریخ جهانی ایجاد کردهاند. جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم از جمله این رویدادها هستند، اما حوادث دیگری نیز در تاریخ رخ داده که موجب شدهاند تاریخ جهان دارای نقاط برجسته و منحصربهفردی باشد؛ بهگونهای که هر کس بخواهد تاریخ جهان را مطالعه کند، ناگزیر باید آن وقایع را مورد توجه قرار دهد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی تصریح کرد: شهادت امام شهید ما نیز از جمله رویدادهایی است که تاریخ را به قبل و بعد از خود تقسیم کرده است. یکی از دوستان میگفت جنگ رمضان رویدادی بود که تاریخ جهان را به قبل و بعد از خود تقسیم کرد، اما من معتقدم شهادت رهبر بزرگوار ما با این جذابیت شخصیتی که داشت، واقعهای است که نه فقط تاریخ ایران، بلکه تاریخ جهان را به قبل و بعد از خود تقسیم کرده است.
وی ادامه داد: هیچ سازمان داخلی یا خارجی نمیتواند رفتار خود را بدون توجه به این نقطه عطف تعریف کند. اگر سازمانی پیش از شهادت ایشان رفتاری داشته است، نمیتواند انتظار داشته باشد که پس از شهادت نیز دقیقاً همان رفتار را ادامه دهد. چه سازمان داخلی باشد و چه بینالمللی، رفتارها باید با توجه به شرایط قبل و بعد از شهادت ایشان متفاوت شود.
شهریاری اظهار کرد: امروز یک نهضت جهانی برای خونخواهی شکل گرفته و یک مطالبه عمومی برای مقابله با استکبار جهانی ایجاد شده است. امروز گفتمان مقاومت، که گفتمان امام شهید ما بود، موجب شده نهتنها امت اسلامی به آینده امید پیدا کند، بلکه مستضعفان جهان در دنیای غرب نیز نسبت به آینده جهان امیدوار شوند.
وی افزود: چه رویدادی باعث شده است که چنین امیدی ایجاد شود؟ شهادت ایشان و بعثت امت؛ همان چیزی که امام شهید ما دنبال میکردند. این بعثت امت حتماً باید دنبال شود.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی تأکید کرد: همه سازمانها باید رفتار خود را با این شرایط جدید تطبیق دهند؛ حتی شرح وظایف، ساختار و سازماندهی آنها باید مورد بازنگری قرار گیرد. منظور من از سازماندهی این است که ممکن است دهها سازمان بینالمللی در داخل و خارج کشور داشته باشیم، اما شاید نیازمند نوعی سازماندهی جدید باشیم؛ چراکه دنیای قبل و بعد از شهادت امام شهید ما متفاوت شده است.
وی ادامه داد: نمیتوانیم با همان سازمانها، همان وظایف و همان اساسنامههای سازمانی، مسئولیتهای جدیدی را بر عهده بگیریم. این وظایف باید متناسب با شرایط جدید تغییر کند. گفتمان انتقام، گفتمان جدیدی است که حتماً باید به آن بپردازیم.
شهریاری با تأکید بر اینکه این موضوع در برنامههای علمی کنفرانس نیز مورد توجه قرار خواهد گرفت، گفت: نکته درستی را فرمودید و انشاءالله به آن خواهیم پرداخت. نوید میدهم که در میان مقالاتی که به دبیرخانه کنفرانس رسیده است، حتماً به این مسئله پرداخته خواهد شد و در روز برگزاری کنفرانس نیز مقالات علمی در این زمینه بررسی میشود.
وی افزود: ما در زمینه مقابله با استکبار جهانی محورهایی را در کنفرانس داریم و داشتهایم و «گفتمان انتقام» نیز در حقیقت یک مسئله فراتاریخی است. انتقام خون امام شهید ما یک مسئله صرفاً ملی یا حتی صرفاً بینالمللی نیست، بلکه یک مسئله تمدنی و آخرالزمانی است.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی گفت: «بعثت امت» موضوعی است که باید مورد مطالعه قرار گیرد و انشاءالله پیشنهاد شما را بهعنوان موضوعی برای کنفرانسهای منطقهای آینده دنبال خواهیم کرد.
شهریاری در پاسخ به پرسشی درباره تهدید و تحریم مهمانان کنفرانس وحدت از سوی دشمنان و رسانههای معاند و همچنین برنامههای رسانهای این کنفرانس اظهار کرد: ما با معاندان و رسانههای معاند، بهویژه رسانههای خارجی، پیامی نداریم و اساساً گفتمانی با آنها نداریم. گفتمان ما دروندینی و در میان جامعه مستضعفان است و مخاطب ما کسانی هستند که گوش شنوا دارند.
وی افزود: کسی که خود را به خواب زده و با پترودلار و دلارهای آمریکایی تغذیه میشود، بعید است ظرفیت شنیدن گفتمان ما را داشته باشد. ما نیز هدفگذاری نکردهایم که با چنین افرادی، مؤسسات و رسانههایی گفتمانسازی کنیم.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: البته رسانههای غیرمعاند و غیرهمراهی نیز وجود دارند که بهصورت حرفهای کار خود را دنبال میکنند، اما در عین حال همراه انقلاب اسلامی نیستند. این رسانهها علیه ما نیز لزوماً حرکت نمیکنند و مسیر حرفهای خود را دنبال میکنند. این رسانهها و مخاطبانشان میتوانند موضوع گفتوگوی ما باشند.
وی با اشاره به برنامههای رسانهای مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی گفت: ما در طول سال گذشته طراحی کرده بودیم که دومین کنفرانس رسانهای را برگزار کنیم. اگر به خاطر داشته باشید، نخستین کنفرانس رسانهای را با عنوان «مناره» برگزار کردیم. بنا داشتیم سال گذشته دومین دوره این کنفرانس را با حضور رسانههای خارجی برگزار کنیم.
شهریاری افزود: قصد داشتیم از رسانههای بزرگ و برجسته خارجی دعوت کنیم؛ رسانههایی که نمیتوان بهسادگی آنها را معاند دانست، اما از سوی دیگر نمیتوان گفت همراه انقلاب اسلامی هستند. آنها مسیر حرفهای خود را دنبال میکنند و در سیاست منطقهای، سیاست داخلی کشورها و مسائل جهانی، رویکردهای خود را دارند.
وی ادامه داد: قرار بود از چهرههای برجسته این رسانهها دعوت کنیم و در این کنفرانس حضور داشته باشند، اما با آغاز جنگ، این برنامه به تعویق افتاد. با این حال، این مسیر انشاءالله ادامه پیدا خواهد کرد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به دیدگاه امام شهید درباره مخاطبان رسانهها گفت: از امام شهید جملهای را نقل میکنم که مخاطبان رسانه دو گونه هستند. بر اساس این نگاه، میتوان گفت بخشی از مخاطبان و رسانهها معاند هستند و همواره در برابر شما قرار دارند؛ با این گروه کاری نداریم. در مقابل، مخاطبانی وجود دارند که هرچند لزوماً با ما همراه و موافق نیستند، اما گوش شنوا دارند و باید مورد توجه قرار گیرند.
وی تصریح کرد: ما باید همین گروه را هدف قرار دهیم و آنها را به مشارکت و گفتوگو دعوت کنیم. اقدامی که امسال برای نخستین بار با حضور ۱۰ انسانرسانه بینالمللی دارای دنبالکنندگان میلیونی انجام شده است نیز میتواند در همین راستا ارزیابی شود.
شهریاری در ادامه درباره برنامه زیارت حرم امام خمینی(ره) گفت: در شب نخست کنفرانس، پس از برنامه افتتاحیه، به مرقد شریف حضرت امام خمینی(ره) خواهیم رفت و در آنجا با آرمانهای ایشان تجدید عهد و پیمان خواهیم کرد. این برنامه انشاءالله در شب نخست برگزاری کنفرانس انجام خواهد شد.
شهریاری درباره مشکلات و محدودیتهای دعوت از شرکتکنندگان به چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی اظهار کرد: مشکلاتی که امسال با آن مواجه هستیم، مشابه مشکلاتی است که در مراسم تشییع نیز با آن مواجه بودیم. در حال حاضر پروازهای مستقیم خارجی به ایران نداریم و مهمانان خارجی برای ورود به کشور باید از مسیرهای غیرمستقیم سفر کنند؛ به این معنا که در یک شهر از هواپیما پیاده شوند، مراحل مربوط به جابهجایی و انتقال را انجام دهند و سپس از طریق پرواز دیگری خود را به ایران برسانند.
وی افزود: طبیعتاً این مسئله برای مهمانان دشوار است و یکی از دلایل کاهش تعداد مهمانان نیز همین موضوع است. یکی دیگر از دلایل، شرایط جنگی کشور است. به هر حال، گرچه اکنون در خدمت شما هستیم، اما همچنان درباره آینده و وضعیت امنیتی منطقه ابهاماتی وجود دارد و شفافیت صددرصدی نسبت به شرایط پیشرو نداریم.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با این حال، استقبال نسل جدید از گفتمان وحدت اسلامی را قابل توجه دانست و گفت: همین شرایط نیز نشاندهنده اقبال یک نسل جدید از جهان اسلام به گفتمان وحدت است. حدود ۷۰ درصد از مهمانان امسال، چهرههای جدید هستند و این نشان میدهد که نسل جدیدی در حال گرایش به گفتمان وحدت است که به نظر من، یک مزیت مهم برای کنفرانس محسوب میشود.
وی ادامه داد: امسال حدود ۱۴۰ نفر را دعوت کردیم که تاکنون نزدیک به ۸۰ نفر حضور خود را قطعی کردهاند، در حالی که سال گذشته حدود ۳۰۰ نفر دعوت شدند و کمتر از ۷۰ نفر، اگر اشتباه نکنم، امکان حضور پیدا کردند.
شهریاری تصریح کرد: معمولاً تعداد دعوتهای ما بین ۱۵۰، ۲۰۰ تا ۳۰۰ نفر بوده است، اما تعداد مهمانان حاضر را همواره در سطح حدود ۷۰ نفر نگه داشتهایم. البته امکان حضور تعداد بیشتری از مهمانان نیز وجود داشت، اما به دلیل محدودیتها، معذوریتها، شرایط زمانی و جغرافیایی و مسائل دیگری که در فرصت مناسب درباره آنها توضیح خواهم داد، همواره تعداد مهمانان را در سطح حدود ۷۰ نفر مدیریت کردهایم. امسال نیز با وجود همه این محدودیتها، حتی از این سطح معمول عبور کردهایم.
وی در بخش دیگری از سخنان خود از نمایش پوسترهایی با محتوای اظهارنظر علمای جهان اسلام درباره تحولات اخیر در حاشیه کنفرانس خبر داد و گفت: پوسترهایی از سخنان دانشمندان و علمای مذهبی درباره جنگ و شهادت و همچنین شرایط جاری کشورمان در حاشیه این کنفرانس به نمایش گذاشته خواهد شد.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی افزود: این مجموعه بسیار فاخر است و بزرگان جهان اسلام درباره شرایط جاری کشور ما و تحولات اخیر اظهارنظر کردهاند و از مواضع جمهوری اسلامی ایران حمایت کردهاند. گردآوری و نمایش این اظهارنظرها در نوع خود کمنظیر است.
